پنج شنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۷
📄
بحث دوم / تبیین برهان وجوب و امکان در چشم انداز متکلمان اسلامی
۲۴ بازدید
ارسال شده در اخبار
تبیین برهان وجوب و امکان در چشم انداز متکلمان اسلامی

آیت الله العظمی سبحانی، در دومین جلسه از سلسله جلسات کلام اسلامی در مدرسه علمیه عالی نواب یکی از روشن ترین و استوار ترین براهین عقلی اثبات وجود خداوند را برهان وجوب و امکان دانست و به تبیین آن پرداخت.

به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، آیت الله العظمی سبحانی در دومین جلسه از سلسله جلسات کلام اسلامی در مدرسه علمیه عالی نواب با بیان این که یکی از روشن ترین و استوار ترین براهین عقلی اثبات وجود خدا، برهان وجوب و امکان است که گاهی به آن برهان جهان شناختی نیز گفته می شود، گفتند: این برهان در میان فلاسفه غرب و اسلامی به صورت های مختلف تقریر شده و اهمیت خاصی در تاریخ آراء و اندیشه های کلامی و فلسفی داشته است.
ایشان با اشاره به قبول اصل واقعیت هستی به عنوان نخستین مقدمه در اثبات برهان وجوب و امکان، افزودند: در وجود و هستی عینی تردید نیست و قبول آن نخستین گامی است که انسان را از ورطه شک نجات داده و به وادی حقیقت گرایی رهنمون می سازد.
این مرجع تقلید با اشاره به تقسیم عقلی هستی به واجب و ممکن به عنوان دومین مقدمه بیان کردند: هر موجودی اگر صرفا به ذات او نظر شده و به چیزی جز او توجه نشود، در اینصورت یا هستی بر او واجب بوده و یا واجب نیست که در صورت نخست این همان واجب الوجود بالذات است که در واقع قائم به ذات خود می باشد و اگر وجود داشتن ضرورت نداشته باشد، در این شرایط تحقق داشتن، قطعا ممتنع نیست بلکه به اعتبار ذات خود، نه واجب الوجود و نه ممتنع الوجود است و این همان امکان ذاتی است.
آیت الله سبحانی با اشاره به قبول اصل علیت به عنوان سومین مقدمه در اثبات برهان وجوب و امکان، تصریح کردند: آن چیزی که به لحاظ ذات خود ممکن الوجود است، نسبت به وجود و عدم حالت یکسان دارد و به خودی خود موجود نمی شود .
این مرجع تقلید ادامه دادند: وجود یافتن به خودی خود بر معدوم بودنش رجحان ندارد. اگر یکی از دو طرف وجود یا عدم بر دیگری رجحان پیدا کند، به سبب حضور یا غیبت یک چیزی است و بدین سبب وجود هر ممکنی از جانب غیر او سرچشمه می گیرد.
ایشان در ادامه با اشاره به بطلان تسلسل در سلسله علیت به عنوان چهارمین مقدمه در اثبات برهان وجوب و امکان بیان کردند: پدیدآورنده وجود ممکن از دو حالت بیرون نیست؛ این وجود یا واجب الوجود بالذات و یا ممکن الوجود بالذات است که در صورتی که ممکن الوجود بالذات باشد، نیازمند موجود دیگری است و اگر این امر تا بی نهایت ادامه یابد، هر یک از آحاد این سلسله غیر متناهی، ممکن بالذات می شوند و واقعیت مجموع سلسله نیز وابسته به آحاد آن است.
آیت الله سبحانی با بیان این که استحکام و روشنی این برهان، محقق طوسی را بر آن داشته تا در کتاب مشهور کلامی خود «تجرب العقاید» در مقام اثبات صانع تنها به ذکر آن اکتفا کند، اظهار کردند: محقق طوسی این چنین می گوید که اگر موجود واجب الوجود بالذات باشد مطلوب ثابت است و در صورتی که ممکن الوجود بالذات نباشد مستلزم واجب الوجود بالذات است.
این مرجع تقلید با بیان این که بر اساس نظر محقق طوسی دور و تسلسل در باب علیت محال است، اظهار کرد: در این برهان از طریق مطالعه حالات و صفاتی همچون حرکت یا حدوث موجودات، بر اثبات واجب الوجود بالذات استدلال نشده بلکه صرفا با تقسیم آن به واجب و ممکن و استناد به امتناع دور و تسلسل در باب علیت وجود واجب بالذات اثبات شده است.

  • (۰) دیدگاه
  • نام شما
    دیدگاه شما [ضروری]
    ايميل شما
    كد داخل تصویر را وارد نمایید [ضروری]
    (بارگذاری تصویر ديگر)
گزارش نشست
ارتباط با ما

آدرس: مشهد مقدس، حرم مطهر رضوی‌(علیه‌السلام)، خیابان آیت‌الله شیرازی، جنب مسجد ملاهاشم

تلفن: 32259559/ 32214133-051

رایانامه:h.navab@chmail.ir

ارسال پیام
اشتراک خبرنامه
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روابط‌عمومی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد است.