يك شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۸
📄
پاسخ به مشکلی در علم هرمنوتیک/جلسه چهاردهم
۵۴ بازدید
ارسال شده در اخبار
پاسخ به مشکلی در علم هرمنوتیک/جلسه چهاردهم

حضرت آیت‌الله سبحانی، گفتند: علم شناخت که در گذشته به وجود ذهنی معروف بود، مشخص می‌کند که قائلان به سخت‌بودن تفسیر متون گذشتگان، رئالیست و واقع‌گرا نیستند بلکه سوفسطایی و شکاک هستند.

به گزارش روابط‌عمومی حوزه علمیه خراسان، جلسه چهاردهم از سلسله دروس اندیشه اسلامی با حضور آیت‌الله العظمی جعفر سبحانی در مدرسه علمیه عالی نواب برگزار شد.

حضرت آیت‌الله سبحانی در ابتدا یادآور شدند: این شبهات را فقط برای حل‌کردن طرح نمی‌کنیم، زیرا جواب‌هایی که مطرح می‌شود اجمالی است؛ هدف ما تأکید بر این است که گرفتار دشمنانی قوی با تفکر عقلانی و فلسفی هستیم که می‌خواهند ما را محکوم کنند، بنابراین ما هم باید سلاحی مثل خودشان داشته باشیم تا بتوانیم آن‌ها را محکوم کنیم.

شبهه هفتم؛ ناسازگاری دین با علم
ایشان با اشاره به شبهه ناسازگاری علم با دین گفتند: این شبهه از زمان داروین و استقراء بسیار ناقص او شروع شد که معتقد شد تمام جانداران، از انسان و حیوان، به اصلی واحد برمی‌گردند که به‌تدریج بر اثر اصولی خاص، انشقاق انواع پیدا کرده است.
این مرجع تقلید با اشاره به این توضیح که علم برای خود راهی دارد و دین نیز راهی دیگر که با هم متعارض است، گفتند: با این فرضیه، کلیسا متزلزل شد چون آن‌ها هم معتقد بودند بشر اصالت دارد و مشتق از نوع دیگری نیست.
ایشان در مقام پاسخ گفتند: قبل از ما خود اروپایی‌ها این شبهه را جواب دادند و ابتدا داروینیسم باطل شد و داروینیسم نو آمد، سپس آن هم باطل شد و موتاسیون جای آن نشست؛ معلوم می‌شود که این‌ها فرضیه‌هایی است که بر پایه استقراء ناقص صورت می‌گیرد و هرگز نمی‌تواند پاسخگوی نتیجه‌ای قطعی باشد.
ایشان با اشاره به اینکه پاسخ‌های متعددی به این مسئله داده شده، گفتند: علم و دین نمی‌تواند متعارض باشد و اگر جایی تعارضی دیدیم، یا برداشت ما از دین اشتباه است و یا آن علم، استقرائی ناقص است و با گذشت زمان این فرضیه باطل می‌شود؛ غالبا نیز دومی است، چنان‌که امروز هیچ فرضیه‌ای در جهان بیش از 10 سال عمر نمی‌کند.

شبهه هشتم؛ انسان، آزادی مطلق دارد
حضرت آیت‌الله سبحانی گفتند: سارت، یکی از فلاسفه معروف غرب، معتقد به آزادی مطلق است و آزادی را برای انسان، محفوظ می‌داند، بنابراین دین، انسان را می‌بندد و برای او محدودیت ایجاد می‌کند؛ این فرضیه باطل برای خوشایند جوانان است و فطرت را نیز انکار می‌کند تا انسان را آزاد کند.
ایشان در مقام پاسخ گفتند: انسان هرچه آزاد باشد از نظر آفرینش مقید است، مثلا نمی‌تواند سم را بخورد، از بلندی بپرد و قیود دیگر، همچنین فرض کنید دین را کنار گذاشتیم، اما قوانین کشور هم انسان را محدود می‌کند، مثل عبور از چراغ قرمز که باعث تصادف می‌شود، همچنین آن‌ها می‌خواهند انسان را آزاد کنند ولی او را بنده حریت و بی‌بندوباری کرده‌اند.

شبهه نهم؛ تفسیر متون توسط ذهن قالب‌دار
ایشان با اشاره به اینکه هرمنوتیک به معنی تفسیر متون است، گفتند: هرمنوتیک می‌گوید نمی‌توانیم مراد گذشتگان از متونشان را بفهمیم زیرا معلوم نیست، فهم ما از کتاب‌های سابق مثل تورات و قرآن، همان چیزی باشد که مراد نویسنده است.
این استاد درس خارج حوزه علمیه قم در توضیح این شبهه گفتند: بشر هنگامی که در دامن مادر زندگی می‌کند، ذهن او مقید به مسائل خاصی می‌شود و قالب‌هایی از جامعه می‌گیرد که مطالب را رنگ‌آمیزی می‌کند.
ایشان افزودند: اصل این مسئله برای دفاع از تورات و انجیل مطرح شد، چون در آن‌ها مسائلی برخلاف علم آورده‌اند، مثل کشتی‌گرفتن خداوند با یعقوب، بنابراین می‌گویند ما مراد آن را نمی‌فهمیم چون ذهن ما بساطت لازم را ندارد تا واقع را با آن درک کنیم.
ایشان با اشاره به اینکه این فکر یکی از خطرناک‌ترین افکار غربی است چون نصوص دینی را دارای رمز و راز می‌کند، گفتند: علم شناخت که در گذشته به وجود ذهنی معروف بود، مشخص می‌کند که آن‌ها رئالیست و واقع‌گرا نیستند بلکه سوفسطایی و شکاک هستند، زیرا بنا بر این حرف، هیچ وقت واقعیت را درک نمی‌کنیم، مثلا این شعر جناب فردوسی، «توانا بود هر که دانا بود؛ ز دانش دل پیر برنا بود» را نمی‌فهمیم.

شبهه دهم؛ اخلاق، جانشین شریعت است
حضرت آیت‌الله سبحانی به توضیح شبهه آخر پرداخته و گفتند: امروز بشر، مسلح به علم و اخلاق شده است و اخلاق جانشین دین می‌شود، زیرا دین می‌خواست ما را تربیت کند و برای دوران جاهلیت و بیابان‌نشینی بود و اخلاق جانشین فقه و شریعت می‌شود.
ایشان با اشاره به پاسخ شبهه گفتند: اخلاق متکی به فطرت است و فطرت چراغ روشنی است، اما اثر چنین اخلاقی بسیار کم است و پشتوانه‌ای قوی نیاز دارد تا کارساز شود، هر پیامبری برای تربیت اخلاقی مبعوث شده و اخلاق بدون دین کارایی خیلی کمی دارد.
ایشان با اشاره به مثالی گفتند: قرآن مجید از مردی به نام بلعم باعور سخن می‌گوید که خداوند به او علم داد، اما او در مقابل شهوت، شکست خورد، زیرا در جایی که غرائض زیاد می‌شود چراغ اخلاق کم‌نور می‌شود و انسان در مقابل شهوت سقوط می‌کند.
این مرجع تقلید ادامه دادند: گاهی نیز انسان بدون دین، برای کارهای خود توجیه می‌آورد، مثلا در سال 1324ش، آمریکا دو شهر ژاپن را بمباران هسته‌ای کرد، بعدا از رئیس‌جمهور آمریکا درباره علت آن پرسیدند و گفت: برای اینکه جنگ طولانی نشود. 

  • (۰) دیدگاه
  • نام شما
    دیدگاه شما [ضروری]
    ايميل شما
    كد داخل تصویر را وارد نمایید [ضروری]
    (بارگذاری تصویر ديگر)
گزارش نشست
ارتباط با ما

آدرس: مشهد مقدس، حرم مطهر رضوی‌(علیه‌السلام)، خیابان آیت‌الله شیرازی، جنب مسجد ملاهاشم

تلفن: 32259559/ 32214133-051

رایانامه:h.navab@chmail.ir

ارسال پیام
اشتراک خبرنامه
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روابط‌عمومی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد است.