چهار شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۶
📄
در نشستی علمی مطرح شد؛ / باید نهج‌البلاغه را طبق نسخه‌های مورد اعتماد شیعی بازنویسی کرد
۱۰۵۹ بازدید
باید نهج‌البلاغه را طبق نسخه‌های مورد اعتماد شیعی بازنویسی کرد

مدرسه نواب ـ محقق نهج‌البلاغه گفت: کلمات لغوی جدید، استعمالات جدید از لغات و بلاغات جدید در نهج‌البلاغه زیاد است و در این موارد می‌توان چندین پایان‌نامه مفصل نوشت که همت طلاب جوان را می‌طلبد.

به گزارش خبرنگار روابط‌عمومی مدرسه علمیه عالی نواب، نشست علمی واکاوی در ادبیات نهج‌البلاغه، پنج‌شنبه 25 اردیبهشت با حضور شیخ قیس العباس، نویسنده، شاعر و استاد دانشگاه در محل سالن کنفرانس‌های این مدرسه برگزار شد.

 

نهج‌البلاغه کتابی، بلاغی است

شیخ العباس در ابتدا با تأکید بر اینکه نهج‌البلاغه، کتابی بلاغی است، گفت: نهج در زبان عربی به معنی راه آشکار است، پس نمی‌توان گفت نهج گمراهی. بلاغت نیز شامل بدیع و بیان و فنون بلاغی می‌شود و قصد سید رضی از نگارش نهج‌البلاغه همان بلاغت کلام امیر مؤمنان بوده است.

 

وی توضیح داد: بنابراین این اشکالات وارد نیست که چرا در نهج‌البلاغه سند احادیث نیامده، احادیث اعتقادی و فقهی کم آمده و برخی مطالب ناقص آمده است. زیرا سید رضی یکی از بزرگترین شاعران عصر خود بوده و خود در مقدمه نهج‌البلاغه آورده است که قصد نگارش کتابی درباره زندگی امامان معصوم را داشته و هنگامی که به کلمات منتخب حضرت علی(ع) رسیده، مورد استقبال دوستان قرار گرفته و فقط آن کلمات را جمع‌آوری کرده است.

 

وی تأکید کرد: نهج‌البلاغه، کلمات لغوی جدید، استعمالات جدید از لغات و بلاغات جدید فراوانی دارد که برخی از آن را ابن‌ابی‌الحدید اشاره کرده و بسیاری از آنها را نیز کسی بیان نکرده است. در این موارد می‌توان چندین پایان‌نامه مفصل نوشت که همت طلاب جوان را می‌طلبد.

 

لزوم بازنویسی صحیح متن نهج‌البلاغه

این استاد دانشگاه، گفت: چاپ‌های نهج‌البلاغه تا کنون از شرح ابن‌ابی‌الحدید، یا محمد عبده یا صبحی صالح بوده است، زیرا حدود 50 سال پیش شبهه‌ای ایجاد شد که این کتاب کلام امیر مؤمنان نیست و سید رضی خودش آن را درست کرده تا مذهب خود را تقویت کند. برخی در جواب گفتند که کلام سید رضی با کلام حضرت علی(ع) بسیار متفاوت است و همچنین خطبه‌هایی از نهج‌البلاغه در کتاب‌های دیگر هم وجود دارد که قبل از تولد سید رضی نوشته شده است. اما زمانی که محمد عبده و صبحی صالح مؤید این کتاب شدند، مورد استقبال قرار گرفت و اینگونه شد که این نسخه‌ها اعتبار یافت.

 

وی تصریح کرد: اما اکنون وظیفه شیعه این است که از میان نسخه‌های زیاد نهج‌البلاغه که علمای شیعه و ادبای بزرگ شیعه، سنی و زیدی، یعنی از میان حداقل حدود 150 نسخه ناب، 25 نسخه نفیس مثل نسخ فضل‌الله راوندی، قطب راوندی، ابن‌نقیب، کمال‌الدین حسینی و نسخ دیگر را گردآوری و یکسان‌سازی کند. همچنین بعد از تحقیق اصل نسخ، لازم است، شروح آن بررسی شود که متأسفانه دو یا سه نسخه شرح قدیمی مورد اعتماد وجود دارد.

 

دو نمونه از شبهات وارد شده به نهج‌البلاغه

شیخ قیس العباس ادامه داد: یکی از شبهات وارد شده به نهج‌البلاغه این است که امیر مؤمنان می‌فرمایند: همان کسانی که با ابوبکر بیعت کردند با من هم بیعت کردند. در حالی که در این خطبه حضرت امیر در مقام احتجاج بوده و خیلی از خطبه‌های ایشان در نماز جمعه بوده است. همچنین کوفه آن روز اقوام مختلفی مثل خوارج و بکری‌ها داشت و حضرت فقط در مجالس مخصوص تحریف‌ها را می‌گفتند. چنانچه بیشتر کلمات خصوصی ایشان در نهج‌البلاغه نیست. حتی الان برخی از خطبه‌ها در کشور یمن پیدا شده که هنوز چاپ نشده است.

 

وی افزود: شبهه بعدی در مورد اشتباهات لغوی و نحوی است که می‌گویند: این کتاب مربوط به قرن چهار یا پنج است زیرا کلماتی دارد که مربوط به جهان عرب نیست. مثلا در خطبه جهاد آمده است: فقبحا لکم و ترحا. در اینجا ترحا به سکون راء آمده که در کتاب‌های لغت راء را مکسور آورده‌اند. جواب این است که اولا در نسخه‌های قدیم راء مکسور آمده است، دوما در حاشیه‌های نسخه‌ها نوشته شده که باید به کسر راء باشد اما به تناسب اطراف کلام یعنی به تناسب کلمه «قبحا»، ساکن آمده است.

 

کمبود شرح لغت در جهان تشیع

وی توضیح داد: در تاریخ دعوایی بین محدثین و اهل لغت آمده که اهل لغت معتقدند: محدثین فقط کلمات را ضبط می‌کنند و نمی‌توان از آن‌ها لغت گرفت. بنابراین اشکالی ندارد که صحیح بخاری پر از غلط بوده و مثلا خبر انّ را مرفوع آورده است. اما در قرن 7 ابن‌عقیل اولین کسی بود که در شرح الفیه به حدیثی نبوی استدلال کرد و بعد از آن رضی استرآبادی نیز به احادیث اهل بیت استناد کرد، اما نه به صورت کامل.

 

این نویسنده و شاعر، افزود: بنابراین ابتدا اعتماد به لغات احادیث وجود نداشت و بعد از اعتمادسازی، فقط به احادیث اهل سنت ارجاع داده شد و خیلی از احادیث شیعی مورد دقت واقع نشد. پس یکی از نیازهای امروز این است که طلاب به صورت دقیق یک دور نهج‌البلاغه و کلمات ائمه را خوانده و لغات آن را استخراج کنند.

 

وی در پایان در خصوص نبود کتاب غریب‌الحدیث و غریب‌القرآن در میان تشیع، گفت: این کتب به مرور زمان مفقود شده و فقط در برخی کتاب‌ها به آن اشاره شده است، اما دلیل اصلی آن این است که تا قرن سوم در میان تشیع، امام معصوم وجود داشته و به این توضیحات ساختگی نیاز نبوده است. همچنین در مقابل این کتب، کتاب‌هایی مثل علل‌الشرایع، علل‌الاحکام و معانی‌الاخبار نگاشته شده است.

  • (۰) دیدگاه
  • نام شما
    دیدگاه شما [ضروری]
    ايميل شما
    كد داخل تصویر را وارد نمایید [ضروری]
    (بارگذاری تصویر ديگر)
👥
گفت‌و گوها
گزارش نشست
ارتباط با ما

آدرس: مشهد مقدس، حرم مطهر رضوی‌(علیه‌السلام)، خیابان آیت‌الله شیرازی، جنب مسجد ملاهاشم

تلفن: 32259559/ 32214133-051

رایانامه: news@h-navvab.ir

ارسال پیام
اشتراک خبرنامه
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روابط‌عمومی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد است.