پنج شنبه ۸ تير ۱۳۹۶
📄
در حاشیه هفتمین نمایشگاه پژوهش حوزه علمیه خراسان؛ / نقش دروغ در جرائم در حیطه حقوق جزای اختصاصی بررسی شد
۴۱۶ بازدید
ارسال شده در نشست های فقهی حقوقی
نقش دروغ در جرائم در حیطه حقوق جزای اختصاصی بررسی شد

مدرسه نواب ـ نشست علمی نقش دروغ در جرایم با محوریت این سؤال برگزار شد: دروغ، منشأ و رکن مادی چه جرایمی است، یعنی در حقوق جزا چه جرایمی با دروغ ساخته می‌شود؟

 

به گزارش خبرنگار روابط‌عمومی مدرسه علمیه عالی نواب، نشست علمی نقش دروغ در جرائم با حضور دکتر عباس شیخ‌الاسلامی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد و عضو گروه علمی فقه قضایی مدرسه نواب، 29 آذر از طرف این مدرسه در حاشیه هفتمین نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی حوزه علمیه خراسان برگزار شد.

 

دکتر شیخ‌الاسلامی در ابتدای این نشست، گفت: جایگاه اصلی دروغ در علم اخلاق است که صفت مذمومی محسوب می‌شود، ولی در علم حقوق نیز منشأ خیلی از جرایم است و می‌توان درباره آن از جنبه‌های مختلف بحث کرد؛ جنبه اول حیطه جرم‌شناسی است و بحث در آن این است که صفت مذموم دروغ چه تأثیری در جرائم دارد که می‌توان با تحقیقی میدانی در زندان‌ها به آن پرداخت.

 

وی افزود: جنبه دوم، بحث دروغ در آیین دادرسی کیفری است یعنی در کنار حق سکوت که در آیین دادرسی آمده بحثی به نام حق دروغ مطرح می‌شود که تا چه حد متهم می‌تواند دروغ بگوید، ارزش آن، چقدر قرینه تحقق جرم محسوب می‌شود و نیز اینکه دروغ می‌تواند اماره باشد یا خیر؟

 

وی، جنبه سوم را حقوق جزای اختصاصی دانست که در آن ارکان جرم شناخته می‌شود و گفت: سؤال این جلسه این است که دروغ منشأ و رکن مادی چه جرایمی است، یعنی در حقوق جزا چه جرایمی با دروغ ساخته می‌شود؟

 

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد در پاسخ به این سؤال، گفت: دروغ در حقوق جزا به‌طور کلی جرم محسوب نمی‌شود، زیرا دروغ‌گویی صفت مذموم اخلاقی بوده و حوزه اخلاق با این حوزه متفاوت است، اما دروغ هسته اصلی برخی از جرایم است یعنی وقتی دروغ با مسائلی همراه شود مساوی با جرم خواهد بود.

 

وی، دروغ را سه نوع دروغ در گفتار،‌ دروغ در نوشتار و دروغ در رفتار دانست و گفت: از دروغ‌های در گفتار که جرم محسوب می‌شوند می‌توان به شهادت دروغ، نسبت مجرمانه دروغ به شخصی دیگر و اشائه اکاذیب اشاره کرد، البته اشائه اکاذیب نسبت دروغی است که نه افتراء محسوب می‌شود و نه قذف.

 

جعل

وی افزود: از دروغ‌های در نوشتار که جرم محسوب می‌شود نیز می‌توان به جعل اشاره کرد، جعل تغییر متقلبانه نوشته و گفتار دیگری است و معروف است که در جعل، باید دست جاعل به‌جای دست دیگری قرار گیرد، مثل اضافه‌کردن شرط در معامله یا تغییردادن ثمن معامله در مکتوبات.

 

این عضو گروه علمی فقه قضایی مدرسه نواب، با اشاره به شرایط جعل، گفت: شرط مهم آن این است که دروغ یک‌طرفه نباشد که در این صورت جعل محسوب نمی‌شود، مثلا کسی اگر در نوشته خود دستکاری کند جعل نخواهد بود، اگر دو نفر با هم درباره یک سند دروغ بگویند نیز جعل نیست، مثلا کسی که می‌خواهد فرزندش را در مدرسه محله دیگری ثبت‌نام کند و با بنگاه معاملات محله سندی جعلی درست می‌کند، در اینجا دو نفر دروغ گفته‌اند ولی در رویه قضایی و آراء دادگاه‌ها جعل محسوب نمی‌شود چون دست جاعل در جایگاه دست دیگری قرار نگرفته است. اما اگر بدون اینکه صاحب‌خانه متوجه شود اجاره‌نامه تنظیم کند، دست او به‌جای دست صاحبخانه قرار گرفته و جعل است، هرچند صاحبخانه بعدا رضایت دهد ولی جعل جرمی آنی است و این رضایت در آن تأثیر ندارد.

 

وی تأکید کرد: اما در مورد گواهی‌های خلاف واقع مثل اینکه پلیس برای شخصی که مقصر نیست کروکی غلط کشیده و دادگاه را منحرف می‌کند، جرم «گزارش خلاف واقع» صورت گرفته ولی جعل محسوب نمی‌شود مگر اینکه طبیب باشد که تصدیق‌نامه خلاف واقع او در برخی موارد خاص جعل محسوب می‌شود.

 

وی افزود: این جرم ب جعل پنج تفاوت دارد، یعنی دیگر مواردی مثل شروع به جعل و معاونت در جعل مطرح نمی‌شود، بنابراین «گزارش خلاف واقع» دروغی یک‌طرفه است که متأسفانه گاهی جامعه افراد را وادار به آن می‌کند؛ اما شرط دوم جعل این است که خلاف حقیقت باشد، مثل اینکه زن دوم شخصی که بعد از مرگ شوهرش، اسم خود را در شناسنامه او اضافه می‌کند، در اینجا در سند رسمی دست برده شده ولی خلاف حقیقت نیست، یعنی هسته اصلی آن دروغ نیست.

 

دکتر شیخ‌الاسلامی، ادامه داد: شرط سوم جعل این است که اگر بی‌خاصیت نباشد، مثلا شخصی بعد از معامله، آدرس خود را غلط نوشته و طرف مقابلش شکایت می‌کند، در اینجا دست شخص، به‌جای دست دیگری قرار گرفته است چون بعد از امضا چیزی به سند اضافه کرده، ولی دادگاه استدلال می‌کند که آدرس فروشنده هرچه باشد ضرری نمی‌رساند چون مورد معامله خانه او نیست که آدرسش مهم باشد.

 

وی با اشاره به اقسام جعل، گفت: گاهی ظاهر سند و امضا دستکاری شده که جعل مادی است، اما گاهی غافل‌گیری امضا پیش می‌آید مثل اینکه شخصی بدون خواندن سند آن را امضا کند و بعد ببیند که مفاد آن را قبول نداشته است که به این مورد جعل مفادی می‌گویند.

 

وی در پایان درباره بخش سوم، یعنی دروغ در رفتار نیز گفت: کلاهبرداری نوعی دروغ در رفتار و جرم محسوب می‌شود که هسته اصلی آن مانور متقلبانه و تقلب است مثل اینکه شخصی دیگران را به امور غیرواقع مثل حل‌کردن مشکل خدمت سربازی امیدوار کند، البته کلاهبرداری دروغ ساده نیست بلکه دروغ مرکب است یعنی از راه حیله و تقلب یا با وسیله‌ای متقلبانه حاصل می‌شود و شرط جرم‌بودن آن، این است که باید با عملیاتی خارجی یا مداخله شخص ثالث باشد.

  • (۰) دیدگاه
  • نام شما
    دیدگاه شما [ضروری]
    ايميل شما
    كد داخل تصویر را وارد نمایید [ضروری]
    (بارگذاری تصویر ديگر)
👥
گفت‌و گوها
گزارش نشست
ارتباط با ما

آدرس: مشهد مقدس، حرم مطهر رضوی‌(علیه‌السلام)، خیابان آیت‌الله شیرازی، جنب مسجد ملاهاشم

تلفن: 32259559/ 32214133-051

رایانامه: news@h-navvab.ir

ارسال پیام
اشتراک خبرنامه
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روابط‌عمومی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد است.