جمعه ۳ آذر ۱۳۹۶
📄
جلسه شانزدهم سخنرانی استاد قرائتی / نکات تفسیری پیرامون دعا کردن-آداب دعا کردن
۱۶۷ بازدید
ارسال شده در

جلسه شانزدهم : مهارت های تبلیغ در قرآن

استاد: حجت الاسلام والمسلمین محسن قرائتی

مدرسه علمیه عالی نواب مشهد مقدس24/3/1396 (نوزدهم رمضان المبارک 1438)

موضوع: نکات تفسیری پیرامون دعا کردن-آداب دعا کردن

بسم الله الرحمن الرحیم

نکته اول : چگونه خودسازی کنیم. خداوند متعال در قرآن می فرماید« وَ قالَ رَبُّکُمُ ادْعُونی‏ أَسْتَجِبْ لَکُمْ إِنَّ الَّذینَ یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبادَتی‏ سَیَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرینَ »(غافر60) در این آیه خداوند متعال نفرمودند قال الله بلکه فرمودند قال ربکم ؛ هرکجای قرآن خداوند اشاره به «رب» بودن خویش کرده موضوع بحث تربیتی است . یعنی خداوند می خواهد شما را تربیت کند. سوال: چگونه خودسازی کنیم؟با احسان به پدر و مادر.قرآن می فرماید :« وَ قَضى‏ رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً »(اسراء 23) در اینجا هم فرمود «ربک» ؛اگر من دست پدر و مادرم را بوسیدم هم احسان به آنهاست هم چون غرور خودم را شکستم باعث تربیت من می شود.

نکته دوم: چرا دعای ما مستجاب نمی شود؟ در آیه ای که گذشت(غافر 60) مشخص شد اولا خیلی از دعا های ما دعا نیست چون ماهیت دعا یعنی طلب خیر؛ اگر ما طلب خیر کردیم مستجاب می شود . از کجا می دانید این مطلبی راکه از خدا خواسته اید برایتان خیر است؟دوما خداوند فرمودند« ادْعُونی‏» یعنی از من بخواهید نه از غیر من .یعنی اخلاص در دعا داشته باشید سوما «استجب لکم» «لکم» یعنی به نفع شما . ممکن است دعایی به نفع شما نباشد.

نکته سوم : دعا اگر مستحب است چرا ترک آن مجازات دارد خداوند کسانی را که دعا نمی کنند مستکبر نامیده  است و بعد  مستکبر را «سَیَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرینَ» خطاب کرده.سوال : دعا اگر مستحب است چرا چنین مجازاتی را برای کسی که دعا نمی کند تعیین کرده؟ تکبر از دعا نکردن، گناه است نه دعا نکردن.اگر شخصی در مهمانی غذا نخورد گناه نکرده ولی تحقیر صاحب خانه بخاطر غذا گناه است.

نکته چهارم : چه کنیم دعایمان مستجاب شود؟ شما به حرف خدا گوش کنید تا خدا به حرف شما گوش کند . قرآن کریم در دو جا به این مطلب اشاره دارد اول « وَ یَسْتَجیبُ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحات‏ »(شوری 26) و « إِنَّما یَسْتَجیبُ الَّذینَ یَسْمَعُون‏ »(انعام 36).آیت الله معصومی(ره)  از علمای همدان، نقل می کردند فردی در حرم حضرت ابالفضل العباس علیه السلام فرزندش از ارتفاعی به زمین افتاد و پدر این کودک اشاره کرد و این کودک بین زمین و آسمان معلق ماند . وقتی از این پدر پرسیدن چگونه این کار را کردید .فرمود: چیز عجیبی نیست من یک عمر به حرف خدا گوش دادم الان من یک چیز خواستم خدا هم به حرف من گوش داد.

نکته پنجم : آداب دعا ؛ دعا مانند شماره تلفن می ماند اگر کسی شماره تلفن شما را اشتباه بگیرد نمی تواند با شما تماس بگیرد.آداب دعا کردن از زبان معصومین  علیهم السلام

 1.بسم الله گفتن

 2.تجلیل از خدا :مانند دعای ماه مبارک رمضان« یَا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ » بهترین تجلیل از خداوند ذکر اسماء الحسنی اوست که سه مرتبه در قرآن آمده و در روایات فرموده اند 99 تاست.

 3. شمردن نعمت ها؛ در امام حسین علیه اسلام دردعای عرفه من هیچ چیزی نبودم .شمردن نعمت ها خشوع می آورد: « انت الذی احسنت انت الذی اجملت انت الذی افضلت انت الذی اکملت...» در دعای کمیل « کَمْ مِنْ قَبیحٍ سَتَرْتَهُ وَ کَمْ مِنْ فادِحٍ مِنَ الْبَلاَّءِ اَقَلْتَهُ »

اگر بخواهیم کسی را به نماز دعوت کنیم یکی از بهترین کار ها شمردن نعمت ها است.

برای ذکر نعمت ها از فرض نبود نعمت ها استفاده کنیم: یعنی بگوییم اگر این نعمت نمی بود چه اتفاقی می افتاد .از این روش خداوند متعال در قرآن بسیار استفاده کرده است.مانند  «لَوْ نَشاءُ جَعَلْناهُ أُجاجاً فَلَوْ لا تَشْکُرُونَ» (واقعه70) هرگاه بخواهیم این آب گوارا را تلخ و شور قرار مى‏دهیم پس چرا شکر نمى‏کنید. «لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْناهُ حُطاماً فَظَلْتُمْ تَفَکَّهُونَ» (واقعه 65) ؛ «وَ لَئِنْ شِئْنا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذی أَوْحَیْنا إِلَیْکَ ثُمَّ لا تَجِدُ لَکَ بِهِ عَلَیْنا وَکیلاً» (اسراء 86) اگر بخواهیم دیگر برایت وحی نازل نمی کنیم.

 شمردن نعمت های خاص خدا ؛ شکر بخاطر توانایی در باز و بسته کردن پلک چشم ؛که اگر نبود باید با دست پلک را باز و بسته می کردیم.نعمت غلطیدن در خواب « وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْیَمینِ وَ ذاتَ الشِّمال‏» (کهف 18). اگر 50 سال همه زن ها  پسر به دنیا بیاورند.نعمت های خاص مثل زندگی در ایران.نعمت فراموشی . نعمت جنبیدن چانه به جای سر.چنانچه گوش صاف می بود صدا را می شنیدیم اما جهت صدا را تشخیص نمی دادیم.و...

شمردن نعمت ها در قرآن :« أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ کِفاتاً »(مرسلات 25)؛« أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً »(نبا6)؛ «أَ لَمْ نَخْلُقْکُمْ مِنْ ماءٍ مَهینٍ» (مرسلات20)

4. شُکر:مرحله چهارم در آداب دعا کردن شکر است که بعد از یاد نعمت های خدا می آید. دعای زیر میلیاردی نکنیم زشت است که به اندازه یک مشت شِکر خدا را شُکر کنیم وبگوییم خدایا صد هزار مرتبه تو را شکر.در نماز می گوییم سمع الله لمن حمده نه لحمده .در نماز شب می خواهید دعا کنید بگویید  اللهم اغفر فلانا و لمن أحبّه.

5. صلوات     6. شمردن عیب خود : در دعای ابوحمزه ثمالی (ره) با تعابیری مثل أَنَا الَّذِی عَصَیْتُ بیان شده.

7. استغفار          8.صلوات          9.دعا    10.صلوات     ابزار های دعا1.لقمه حلال         2.توسل

سوال: آیا توسل شرک است ؟ خیر . دو دلیل برای نفی شرک بودن توسل در قرآن.

اولا :توحید با اسباب وعلل منافاتی ندارد.خداوند متعال می فرماید ِ« ما یُمْسِکُهُنَّ إِلاَّ اللَّه» ‏(نحل 79) «و َ ما یُمْسِکُهُنَّ إِلاَّ الرَّحْمن»‏(ملک 19) جز خداوند رحمن کسى آنها را(پرندگان را ) بر فراز آسمان نگه نمى‏دارد. در جای دیگر می فرماید ِ« وَ لا طائِرٍ یَطیرُ بِجَناحَیْه»‏(انعام 38). دوما: قران می فرماید پست ترین افراد کره زمین هم متوسل شده اند . زمانی که بر قوم موسی عذاب نازل می شد می گفتند : « وَ لَمَّا وَقَعَ عَلَیْهِمُ الرِّجْزُ قَالُواْ یَامُوسىَ ادْعُ لَنَا رَبَّکَ بِمَا عَهِدَ عِندَک»‏(اعراف 133) وهابی ها در جواب می گویند حضرت موسی زنده بوده است.جواب :اولا اگر توسل به غیر خدا شرک است چه زنده باشد و چه مرده نباید تفاوتی داشته باشد. ثانیا مگر ما متوسل به پوست و گوشت می شویم که زنده و مرده آن فرقی داشته باشد.ما متوسل به مقام می شویم «بما عهد عندک » در واقع مقام حضرت موسی را بیان می کند.

 

  • (۰) دیدگاه
  • نام شما
    دیدگاه شما [ضروری]
    ايميل شما
    كد داخل تصویر را وارد نمایید [ضروری]
    (بارگذاری تصویر ديگر)
گزارش نشست
ارتباط با ما

آدرس: مشهد مقدس، حرم مطهر رضوی‌(علیه‌السلام)، خیابان آیت‌الله شیرازی، جنب مسجد ملاهاشم

تلفن: 32259559/ 32214133-051

رایانامه: news@h-navvab.ir

ارسال پیام
اشتراک خبرنامه
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روابط‌عمومی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد است.