چکیده:

برهان نظم در بین باورمندان به خداوند متعال سابقه طولانی دارد. فلاسفه و متکلمان مسلمان از این برهان یاد کرده اند اما عنایت در خوری به آن نداشته اند با وجود این پیشینه، ابهامات و اشکالاتی از سوی متفکرین بسیاری برآن وارد شده است که هیچ کدام تمام نیست و این برهان را از یقینی بودن دور نمی کند. این اشکالات عمده در فلسفه غرب بوده است؛ اگر چه برخی از فلاسفه مسلمان نیز بر این برهان خدشه کرده اند. برخلاف رای آنان برهان نظم جدلی و اقناعی نیست، بلکه از استحکام برهانی برخوردار است. البته درگفتارهای خود آنان نیز به استواری این برهان اذعان شده است؛ اگر چه این تامل صورت نگرفته که همه تقریرهای ارائه شده از برهان نظم از همین اتقان برخوردارند.

اساس برهان نظم سنخیت است که هر انسانی بدون آموزش آن را درک می کند و از این رو برهان مذکور پیوسته برای هر کس قابل طرح بوده است. بر اساس سنخیت همانگونه که نظم غایی را می توان در برهان نظم استفاده کرد نظم علی نیز می تواند حد وسط آن قرار بگیرد. این نوشتار علاوه بر گزارش برهان نزد حکما ومتکلمان و گذری بر اشکالات فلاسفه غرب، باارائه تقریر نو از برهان نظم به اشکالات استاد جوادی و شهید مطهری پاسخ می دهد.

کلیدواژه‌ها: نظم؛ سنخیت؛ وجودرابط ومستقل؛ معقولات ثانیه

اپلیکیشن اندروید سایت مدرسه علمیه عالی نواب

دسترسی بهتر و آسان تر به اخبار و اطلاعیه ها
و حساب کاربری